swadhyaybooks.com

आर्द्रता व ढग प्रश्न उत्तर इयत्ता आठवी भूगोल

इयत्ता आठवी भूगोलमधील “आर्द्रता व ढग” हा तिसरा पाठ वातावरणातील जलवाष्प, हवामानातील बदल आणि पावसाच्या प्रक्रियेची माहिती देणारा महत्त्वाचा धडा आहे. वातावरणात असलेल्या जलवाष्पाच्या प्रमाणाला आर्द्रता म्हणतात. समुद्र, नद्या आणि तलावांमधील पाण्याचे बाष्पीभवन होऊन हवेत जलवाष्प तयार होते. हे जलवाष्प थंड झाल्यावर सूक्ष्म पाण्याच्या थेंबांमध्ये रूपांतरित होते आणि त्यापासून ढग निर्माण होतात. ढगांचे विविध प्रकार, त्यांची उंची आणि त्यांच्यामुळे होणारा पाऊस यांचा अभ्यास या पाठात करण्यात आला आहे. वातावरणातील आर्द्रता जास्त असल्यास हवा दमट वाटते, तर कमी आर्द्रतेमुळे कोरडे वातावरण निर्माण होते. हा पाठ विद्यार्थ्यांना पावसाचे चक्र, हवामानातील बदल आणि निसर्गातील जलचक्राचे महत्त्व समजावून सांगतो. आकाशात दिसणारे ढग हे केवळ सौंदर्य नसून पृथ्वीवरील जीवन टिकवून ठेवणाऱ्या जलचक्राचा महत्त्वाचा भाग आहेत.