राजकीय पक्ष प्रश्न उत्तरे इयत्ता दहावी राज्यशास्त्र
“राजकीय पक्ष” हा इयत्ता दहावी राज्यशास्त्राचा तिसरा पाठ असून तो लोकशाही व्यवस्थेमध्ये राजकीय पक्षांची भूमिका आणि गरज स्पष्ट करतो. या पाठात राजकीय पक्ष म्हणजे काय, त्यांची उद्दिष्टे, कार्यपद्धती आणि लोकशाही प्रक्रियेतले स्थान यांचे सुस्पष्ट विवेचन केले आहे. जनतेच्या अपेक्षा आणि समस्या शासनापर्यंत पोहोचवणे, धोरणे ठरवणे आणि सत्तेच्या माध्यमातून निर्णयांची अंमलबजावणी करणे ही कामे राजकीय पक्ष कशी करतात, हे या पाठातून समजते.
या पाठाचे वैशिष्ट्य म्हणजे भारतातील एकपक्षीय, द्विपक्षीय आणि बहुपक्षीय व्यवस्थेचे तुलनात्मक चित्रण. राष्ट्रीय व प्रादेशिक पक्षांची ओळख, त्यांची मान्यता आणि निवडणूक आयोगाची भूमिका यावरही येथे भर देण्यात आला आहे. तसेच राजकीय पक्षांमुळे लोकशाही कशी मजबूत होते, तसेच पक्षांशी संबंधित आव्हाने व मर्यादा कोणत्या आहेत, याचीही जाणीव विद्यार्थ्यांना होते. त्यामुळे “राजकीय पक्ष” हा पाठ लोकशाहीतील राजकारणाची रचना आणि कार्यपद्धती समजून घेण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरतो.