आर्थिक विकास प्रश्न उत्तर

आर्थिक विकास प्रश्न उत्तर इयत्ता नववी इतिहास

‘आर्थिक विकास’ हा इयत्ता नववी इतिहासाचा चौथा पाठ स्वातंत्र्यानंतर भारताने स्वीकारलेल्या नियोजित आर्थिक विकासाच्या प्रवासाचा अभ्यास घडवतो. देशाच्या सर्वांगीण प्रगतीसाठी शेती, उद्योग, ऊर्जा, वाहतूक आणि दळणवळण या क्षेत्रांवर भर देण्यात आला. 1950 मध्ये स्थापन झालेल्या मार्फत पंचवार्षिक योजनांची अंमलबजावणी करण्यात आली, ज्यामुळे नियोजनबद्ध विकासाला दिशा मिळाली. हरित क्रांतीमुळे अन्नधान्य उत्पादनात मोठी वाढ झाली आणि देश अन्नसुरक्षेकडे वाटचाल करू लागला. तसेच सार्वजनिक क्षेत्रातील उद्योगांची उभारणी, बँकांचे राष्ट्रीयीकरण आणि ग्रामीण विकास योजना यांमुळे आर्थिक पायाभूत सुविधा मजबूत झाल्या. पुढे 1991 मध्ये सुरू झालेल्या आर्थिक सुधारणा धोरणांमुळे उदारीकरण, खाजगीकरण आणि जागतिकीकरणाला चालना मिळाली व भारतीय अर्थव्यवस्था जागतिक बाजारपेठेशी अधिक जोडली गेली. या पाठातून विद्यार्थ्यांना आर्थिक विकास ही सतत चालणारी आणि बहुआयामी प्रक्रिया आहे, तसेच त्याचा समाजाच्या जीवनमानावर थेट परिणाम होतो, याची स्पष्ट जाणीव होते.

Leave a comment