विद्युतधारेचे परिणाम प्रश्न उत्तर

विद्युतधारेचे परिणाम प्रश्न उत्तर इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1

विद्युतधारेचे परिणाम हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1 मधील चौथा पाठ असून या पाठात विद्युतधारेमुळे पदार्थांमध्ये व उपकरणांमध्ये होणाऱ्या बदलांचा शास्त्रीय अभ्यास केला आहे. या अध्यायात मुख्यत्वे विद्युतधारेचे उष्णताजन्य परिणाम आणि चुंबकीय परिणाम समजावून सांगितले आहेत. विद्युत प्रवाह वाहताना चालकात उष्णता निर्माण होते, याचे गणिती स्पष्टीकरण जूलचा उष्णतेचा नियम देतो, जो विद्युत हीटर, इस्त्री व फ्यूजसारख्या उपकरणांचा कार्यसिद्धांत स्पष्ट करतो. फ्यूज ही सुरक्षिततेसाठी वापरली जाणारी साधी पण अत्यंत महत्त्वाची यंत्रणा असून ती जास्त प्रवाह झाल्यास वितळून विद्युत परिपथ तुटवते. तसेच विद्युतधारेच्या चुंबकीय परिणामांमुळे विद्युत मोटार, विद्युत घंटा व इलेक्ट्रोमॅग्नेट यांसारखी उपकरणे कार्य करतात, हेही या पाठात स्पष्ट केले आहे. विद्युत ऊर्जा उष्णता व यांत्रिक ऊर्जेत कशी रूपांतरित होते याचे दैनंदिन जीवनाशी निगडित उदाहरणे देऊन हा पाठ आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मूलभूत तत्त्वांची समज विद्यार्थ्यांना करून देतो.

Leave a comment