भारताच्या परराष्ट्र धोरणाची वाटचाल प्रश्न उत्तर इयत्ता नववी राज्यशास्त्र
इयत्ता नववी राज्यशास्त्रच्या “भारताच्या परराष्ट्र धोरणाची वाटचाल” या दुसऱ्या पाठात स्वातंत्र्यानंतर भारताने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर स्वीकारलेल्या परराष्ट्र धोरणाच्या तत्त्वांची आणि त्याच्या विकासाची माहिती दिली आहे. भारताचे परराष्ट्र धोरण शांतता, सहकार्य, सार्वभौमत्वाचा आदर आणि परस्पर लाभ या तत्त्वांवर आधारित आहे. या पाठात विशेषतः ‘अलिप्ततावाद’ (Non-Alignment) या धोरणाचे महत्त्व स्पष्ट केले आहे, ज्यामध्ये भारताने कोणत्याही शक्तीगटात सामील न होता स्वतंत्र भूमिका ठेवली. या धोरणाच्या प्रसारासाठी Jawaharlal Nehru यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली आणि पुढे Non-Aligned Movement या चळवळीच्या माध्यमातून अनेक विकसनशील देशांना एकत्र आणले. तसेच या पाठात पंचशील तत्त्वे, आंतरराष्ट्रीय सहकार्य, शेजारी देशांशी मैत्रीपूर्ण संबंध आणि जागतिक शांततेसाठी भारताची भूमिका यांचेही स्पष्टीकरण करण्यात आले आहे. या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना भारताच्या परराष्ट्र धोरणाची मूलभूत दिशा आणि त्यामागील मूल्यांची जाणीव करून दिली जाते.