परिसंस्थेतील ऊर्जाप्रवाह प्रश्न उत्तर इयत्ता नववी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान
इयत्ता नववी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान या विषयातील “परिसंस्थेतील ऊर्जाप्रवाह” हा सातवा पाठ परिसंस्थेमध्ये ऊर्जा कशी निर्माण होते, साठवली जाते आणि विविध सजीवांमध्ये कशी प्रवाहित होते याबद्दल माहिती देणारा महत्त्वाचा धडा आहे. या पाठामध्ये सूर्य हा पृथ्वीवरील ऊर्जेचा मुख्य स्रोत कसा आहे, तसेच उत्पादक (वनस्पती), उपभोक्ते आणि अपघटक यांच्यामधून ऊर्जा अन्नसाखळी व अन्नजाळ्याच्या माध्यमातून कशी प्रवाहित होते हे स्पष्ट केले आहे. ऊर्जेचा प्रवाह नेहमी एका दिशेने होतो आणि प्रत्येक पातळीवर काही ऊर्जा उष्णतेच्या स्वरूपात नष्ट होते, ही संकल्पनाही या धड्यात समजावली आहे. याशिवाय ऊर्जा पिरॅमिड, अन्नसाखळी आणि परिसंस्थेतील संतुलन यांचा अभ्यास करून सजीव आणि पर्यावरण यांच्यातील परस्पर संबंध स्पष्ट केले आहेत. त्यामुळे हा पाठ विद्यार्थ्यांना निसर्गातील ऊर्जेचे चक्र आणि परिसंस्थेचे महत्त्व समजून घेण्यासाठी उपयुक्त ठरतो.