आंतरराष्ट्रीय वाररेषा प्रश्न उत्तरे इयत्ता नववी भूगोल
महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या इयत्ता नववी भूगोल विषयातील आठवा धडा “अर्थशास्त्राशी परिचय” हा अर्थव्यवस्थेच्या मूलभूत संकल्पनांचा भौगोलिक दृष्टिकोनातून परिचय करून देतो, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना आर्थिक क्रियांचे क्षेत्रीय विभाजन आणि जागतिकीकरणाचे महत्त्व समजते. हा धडा अर्थव्यवस्थेची व्याख्या विशिष्ट भौगोलिक प्रदेशातील वस्तू व सेवांचे उत्पादन, वितरण, विनिमय आणि उपभोग यांच्याशी जोडलेली सांगतो, ज्यात नैसर्गिक साधनसंपत्ती, लोकसंख्या आणि राजकीय सार्वभौमत्व हे आधारभूत घटक असतात तर प्राथमिक, द्वितीयक आणि तृतीयक व्यवसायांचे क्षेत्रीय विभाजन भूगोलाशी थेट निगडित असते.
जागतिक स्तरावर अर्थव्यवस्थेचे तीन प्रकार भांडवलशाही (जसे जर्मनी, अमेरिका), समाजवादी (जसे चीन, रशिया) आणि मिश्र (जसे भारत) असे दाखवले जातात, ज्यात भारतातील खासगी व सार्वजनिक क्षेत्रांचा समन्वय हा अनोखा पैलू नफा आणि समाजकल्याण यांचे संतुलन साधतो. अर्थव्यवस्थेची प्रमुख कार्ये म्हणजे उत्पादन निर्णय, खर्च नियंत्रण, राष्ट्रीय उत्पन्न वाटप आणि भविष्यासाठी बचत, जी जागतिकीकरण प्रक्रियेद्वारे देशाच्या अर्थव्यवस्थेला जागतिक बाजारपेठेशी एकरूप करते ज्यामुळे आर्थिक सीमा मिटतात आणि धोरणे वैश्विक होतात.