रासायनिक अभिक्रिया व समीकरणे प्रश्न उत्तरे
रासायनिक अभिक्रिया व समीकरणे हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1 मधील तिसरा पाठ असून या पाठात पदार्थांमध्ये होणाऱ्या रासायनिक बदलांचा शास्त्रीय अभ्यास केला आहे. जेव्हा एका किंवा अधिक पदार्थांमध्ये अभिक्रिया होऊन नवीन पदार्थ तयार होतात तेव्हा ती प्रक्रिया रासायनिक अभिक्रिया म्हणून ओळखली जाते, आणि ती अभिक्रिया चिन्हे व सूत्रांच्या साहाय्याने मांडल्यास तिला रासायनिक समीकरण म्हणतात. या पाठात संयोजन, अपघटन, विस्थापन आणि द्विविस्थापन अशा विविध प्रकारच्या अभिक्रिया समजावून सांगितल्या आहेत, तसेच उष्मा, प्रकाश, रंगबदल किंवा वायू उत्सर्जन यांद्वारे अभिक्रिया कशी ओळखता येते हे स्पष्ट केले आहे. संतुलित रासायनिक समीकरणांचे महत्त्व अधोरेखित करताना वस्तुमान संरक्षणाचा नियम मांडला असून अभिक्रिया योग्य प्रकारे संतुलित कशा कराव्यात याची पद्धत दिली आहे. यासोबतच ऑक्सिडेशन-रिडक्शन (ऑक्सीकरण-अपचयन) संकल्पना, गंजणे व जळणे यांसारख्या दैनंदिन जीवनातील अभिक्रियांचे उदाहरणे देऊन हा पाठ रसायनशास्त्रातील मूलभूत विचारसरणी मजबूत करतो आणि पुढील अभ्यासासाठी भक्कम पाया तयार करतो.