स्वातंत्र्यप्राप्ती प्रश्न उत्तर इयत्ता आठवी इतिहास
महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या इयत्ता आठवी इतिहास विषयातील बारावा धडा “स्वातंत्र्यप्राप्ती” हा दुसऱ्या महायुद्धानंतर ब्रिटिशांनी भारताला स्वातंत्र्य देण्यासाठी उचललेल्या वेव्हेल योजना, त्रिमंत्री योजना, प्रत्यक्ष कृती दिन आणि माउंटबॅटन योजनांचा अभ्यास करतो, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना स्वातंत्र्यप्राप्तीची कालरचना समजते. १९४५ च्या वेव्हेल योजनेद्वारे हंगामी सरकार स्थापन झाले ज्याचे पं. नेहरू प्रमुख होते, पण मुस्लीम लीगच्या ‘फोडा आणि राज्य करा’ नीतीमुळे अपयशी ठरली तर १९४६ च्या त्रिमंत्री योजनेने फाळणीशिवाय एकत्रित भारत सुचवला जो प्रत्यक्ष कृती दिनाने (१६ ऑगस्ट) दंग्यांमुळे हाणून पाडला गेला. १९४७ च्या जूनमध्ये माउंटबॅटन यांनी भारत-पाकिस्तान फाळणी योजना जाहीर केली ज्याला लीगच्या अट्टाहासामुळे राष्ट्रीय सभेने नाइलाजे मान्यता दिली, परिणामी १५ ऑगस्ट १९४७ ला भारत स्वतंत्र झाला पण लाखो लोकांच्या मृत्यूंसह दंगली आणि फाळणी झाली, ज्यामुळे गांधीजींची १९४८ मध्ये हत्या झाली आणि ब्रिटिश ‘फोडा आणि राज्य करा’ धोरणाचा परिणाम अधोरेखित झाला.