आरोग्य व रोग प्रश्न उत्तर इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञान
इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञानमधील “आरोग्य व रोग” हा दुसरा पाठ विद्यार्थ्यांना आरोग्याची संकल्पना आणि रोगांची कारणे समजावून सांगतो. आरोग्य म्हणजे केवळ रोग नसणे नव्हे, तर शारीरिक, मानसिक आणि सामाजिक दृष्ट्या निरोगी असणे होय, ही व्यापक संकल्पना या पाठातून स्पष्ट होते. शरीरातील विविध अवयव आणि प्रणाली समतोलात कार्य करत असतील तर व्यक्ती निरोगी राहते; मात्र जंतू, विषाणू, अयोग्य आहार, अस्वच्छता किंवा जीवनशैलीतील चुका यांमुळे रोग उद्भवू शकतात. या पाठात संसर्गजन्य आणि असंसर्गजन्य रोगांमधील फरक स्पष्ट केला आहे. मलेरिया, क्षयरोग, डेंग्यू यांसारखे रोग जंतूंमुळे पसरतात, तर मधुमेह, रक्तदाब यांसारखे रोग जीवनशैलीशी संबंधित असतात. तसेच रोगप्रतिबंधासाठी लसीकरण, स्वच्छता, संतुलित आहार आणि नियमित व्यायाम यांचे महत्त्व अधोरेखित केले आहे. शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती (Immunity) कशी कार्य करते आणि ती वाढवण्यासाठी योग्य सवयी कशा आवश्यक आहेत, हेही या पाठातून विद्यार्थ्यांना समजते. एकूणच, हा पाठ विद्यार्थ्यांना निरोगी जीवनशैली अंगीकारण्याची जाणीव करून देतो आणि वैयक्तिक तसेच सामाजिक आरोग्याची जबाबदारी समजावतो.