भिंगे व त्यांचे उपयोग प्रश्न उत्तर

भिंगे व त्यांचे उपयोग प्रश्न उत्तर इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1

भिंगे व त्यांचे उपयोग हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1 मधील सातवा पाठ असून या पाठात प्रकाशाच्या अपवर्तनाच्या आधारे भिंगांची रचना, कार्य आणि प्रतिमानिर्मिती यांचा सखोल अभ्यास केला आहे. उत्तल व अवतल भिंगांमधून जाणाऱ्या प्रकाशकिरणांचे मार्ग, फोकस, मुख्य अक्ष आणि वक्रतेचा त्रिज्या या संकल्पनांच्या मदतीने प्रतिमेचा आकार, स्थान व स्वरूप कसे ठरते हे स्पष्ट केले आहे. या अध्यायात भिंग सूत्र व आवर्धनाचा उपयोग करून संख्यात्मक उदाहरणे सोडवण्याची पद्धत दिली असून, मानवी डोळ्यातील दृष्टीदोष दुरुस्त करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या भिंगांचे कार्यही समजावून सांगितले आहे. तसेच कॅमेरा, सूक्ष्मदर्शक, दुर्बिण आणि आवर्धक काच यांसारख्या उपकरणांतील भिंगांचे प्रत्यक्ष उपयोग दाखवून प्रकाशशास्त्रातील सिद्धांत व तंत्रज्ञान यांचा सुंदर मेळ या पाठात मांडला आहे.