धातुविज्ञान प्रश्न उत्तर

धातुविज्ञान प्रश्न उत्तर इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1

धातुविज्ञान हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1 मधील आठवा पाठ असून या पाठात खनिजांपासून धातू मिळवण्याच्या शास्त्रीय प्रक्रियांचा सविस्तर अभ्यास केला आहे. धातू निसर्गात मुक्त अवस्थेत किंवा संयुगांच्या स्वरूपात आढळतात, आणि त्यांना उपयुक्त रूपात मिळवण्यासाठी खनिजांचे संकेद्रण, भाजणे, कॅल्सिनेशन, अपचयन व शुद्धीकरण अशा विविध टप्प्यांचा वापर केला जातो. या पाठात धातूंची अभिक्रियाशीलता मालिका समजावून सांगून कोणता धातू कोणत्या पद्धतीने मिळवला जातो हे स्पष्ट केले आहे. तसेच गंजणे ही धातूंवर होणारी रासायनिक प्रक्रिया कशी टाळता येते यासाठी रंगकाम, गॅल्व्हनायझेशन, मिश्रधातू तयार करणे यांसारख्या उपायांची माहिती दिली आहे. धातू व अधातूंचे गुणधर्म, त्यांचे औद्योगिक उपयोग आणि दैनंदिन जीवनातील महत्त्व अधोरेखित करून हा पाठ रसायनशास्त्रातील उपयोगप्रधान विचारसरणी विद्यार्थ्यांमध्ये विकसित करतो.