महाराष्ट्र राज्याची निर्मिती प्रश्न उत्तर इयत्ता आठवी इतिहास
महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या इयत्ता आठवी इतिहास विषयातील चौदावा धडा “महाराष्ट्र राज्याची निर्मिती” हा मराठी भाषिक प्रदेशांसाठी संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीचा अभ्यास करतो, ज्यात मुंबईसह विदर्भ, मराठवाडा व मध्यप्रदेशातील मराठी भागांचा समावेश होता ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना भाषिक राज्याची मागणी व परिणाम समजतात. २०व्या शतकाच्या सुरुवातीला साहित्यिक व विचारवंतांनी मराठी भाषिक एकत्रित करण्याची मागणी करून १९५६ मध्ये केशवराव जेधे यांच्या अध्यक्षतेखाली संयुक्त महाराष्ट्र समिती स्थापन झाली तर शंकरराव देव यांच्या अध्यक्षतेखाली मुंबईत ‘महाराष्ट्र एकीकरण परिषद’ भरली ज्यात मुंबईचा मुद्दा ठळक होता. मुंबई महापालिकेत आचार्य अत्रे यांनी संयुक्त महाराष्ट्र ठराव मांडला, नागपूर अधिवेशनात एस.एम.जोशी यांनी विदर्भसह मराठी प्रदेश जोडण्याचा ठराव पुढे केला तर सेनापती बापट यांच्या मोर्च्यांवर गोळीबारात १०६ हुतात्मे घडले ज्यामुळे चळवळ उग्र झाली आणि वृत्तपत्रांची भूमिका महत्त्वाची ठरली. पंडित नेहरूंच्या विरोधानंतरही १ मे १९६० रोजी यशवंतराव चव्हाण पहिले मुख्यमंत्री म्हणून महाराष्ट्र राज्याची निर्मिती झाली, ही चळवळ भाषिक राज्यांच्या निर्मितीचे प्रतीक ठरली.