प्रकाशाचे अपवर्तन प्रश्न उत्तर इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1
प्रकाशाचे अपवर्तन हा इयत्ता दहावी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान भाग-1 मधील सहावा पाठ असून या पाठात प्रकाश एका माध्यमातून दुसऱ्या माध्यमात जाताना त्याच्या दिशेत होणाऱ्या बदलाचा शास्त्रीय अभ्यास केला आहे. प्रकाशाची गती माध्यमानुसार बदलत असल्यामुळे अपवर्तन घडते, ही मूलभूत संकल्पना या अध्यायाचा केंद्रबिंदू आहे. स्नेलचा नियम, अपवर्तनांक आणि प्रकाशकिरणांची वक्रता यांच्या साहाय्याने काच, पाणी किंवा हवेतून जाणाऱ्या प्रकाशाचे वर्तन स्पष्ट केले आहे. या पाठात अवतल व उत्तल लेन्स यांची रचना, कार्यपद्धती, प्रतिमानिर्मिती व प्रतिमेचे गुणधर्म समजावून सांगितले असून, लेन्स सूत्र आणि आवर्धन यांचा वापर करून संख्यात्मक उदाहरणे दिली आहेत. मानवी डोळ्याची रचना, दृष्टीदोष (निकटदृष्टी व दूरदृष्टी) आणि त्यावरील उपाय म्हणून वापरल्या जाणाऱ्या लेन्स यांचा अभ्यास करून प्रकाशाचे अपवर्तन दैनंदिन जीवनाशी कसे जोडलेले आहे हे स्पष्ट केले आहे.