उष्णतेचे मापन व परिणाम प्रश्न उत्तर इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञान
“उष्णतेचे मापन व परिणाम” हा इयत्ता आठवीच्या सामान्य विज्ञानातील चौदावा धडा महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अभ्यासक्रमातील उष्णताशास्त्राचा मूलभूत भाग आहे, जो विद्यार्थ्यांना तापमान व उष्णता यांच्यातील फरक, तापमापीचे प्रकार व प्रसरणाचे विविध परिणाम शिकवतो. हा धडा वैद्यकीय तापमापी (35-42°C) व प्रयोगशाळा तापमापी (-40 ते 110°C) यांचे वर्णन करतो ज्यात पारा प्रसरण गुणधर्मावर आधारित असते आणि निरोगी मानवी शरीराचे तापमान 98.6°F (37°C) दर्शविते, तर उष्णता ज्युलमध्ये मोजली जाते व विशिष्ट उष्मा सूत्र Q = mcΔT ने वस्तुमान, तापमान बदल व पदार्थ गुणधर्म निश्चित करतो, कॅलरीमापी रासायनिक प्रक्रियांतील उष्णता मोजण्यासाठी वापरले जाते.
रेल्वे रुळांत ठराविक अंतर (फट) ठेवले जाते कारण लोखंड उष्णतेमुळे 0.000012/°C ने प्रसारित होऊन वाकडे होऊन अपघात होऊ शकतात, उदा. 20m पूल 18°C वर 4cm अंतर असल्यास 35.4°C पर्यंत सुरक्षित राहतो, आयफेल टॉवरची उंची 15°C वर 324m असल्यास 30°C ला 5.6cm वाढते ही गणितीय उदाहरणे व्यावहारिक प्रसरण समजावतात, द्विधातू पट्टी अग्निसूचक यंत्रात वापरली जाते कारण दोन धातूंचे प्रसरण वेगळे असल्याने वाकते, आणि सौरचुलीतील चहा गॅसऐवजी हळू तयार होतो कारण उष्णता हळू वाहते.