संविधानाची उद्देशिका प्रश्न उत्तर इयत्ता सातवी नागरिकशास्त्र
इयत्ता सातवी नागरिकशास्त्रातील “संविधानाची उद्देशिका” हा दुसरा पाठ भारतीय संविधानाच्या आत्म्याची ओळख करून देणारा महत्त्वाचा पाठ आहे. उद्देशिका म्हणजे संविधानाचा परिचय किंवा प्रस्तावना असून, भारत देश कोणत्या तत्त्वांवर चालतो हे ती स्पष्ट करते. या पाठामध्ये सार्वभौम, समाजवादी, धर्मनिरपेक्ष, लोकशाही आणि गणराज्य या मूल्यांचे महत्त्व सोप्या भाषेत समजावून सांगितले आहे. तसेच न्याय, स्वातंत्र्य, समता आणि बंधुता या आदर्शांमुळे प्रत्येक नागरिकाला सन्मानाने जगण्याचा अधिकार मिळतो, ही जाणीव विद्यार्थ्यांना होते. उद्देशिका ही फक्त शब्दांची रचना नसून भारताच्या लोकशाहीची दिशा आणि देशाच्या एकतेची प्रेरणा आहे, हे या पाठातून स्पष्ट होते. हा पाठ विद्यार्थ्यांच्या मनात संविधानाबद्दल आदर निर्माण करून जबाबदार आणि सजग नागरिकत्वाची भावना विकसित करतो.