वनस्पती रचना व कार्ये प्रश्न उत्तर

वनस्पती रचना व कार्ये प्रश्न उत्तर इयत्त सातवी सामान्य विज्ञान

वनस्पती : रचना व कार्ये (इयत्ता सातवी सामान्य विज्ञान – पाठ २)

वनस्पती हे सजीव जगातील अत्यंत महत्त्वाचे घटक असून त्यांची रचना आणि प्रत्येक अवयवाचे कार्य निसर्गाच्या संतुलनासाठी आवश्यक असते. या पाठामध्ये मुळे, खोड, पाने, फुले, फळे आणि बिया यांची रचना तसेच त्यांची विविध कार्ये समजावून सांगितली आहेत. मुळे वनस्पतीला जमिनीत आधार देतात व पाणी-खनिजे शोषून घेतात, तर पाने प्रकाशसंश्लेषणाद्वारे अन्ननिर्मिती करतात. खोड वनस्पतीच्या विविध भागांना जोडून अन्न व पाण्याचे वहन करते. फुले प्रजननाचे कार्य करतात आणि त्यांपासून फळे व बिया तयार होतात. हा पाठ विद्यार्थ्यांना वनस्पतींच्या शरीररचनेतील परस्परसंबंध आणि त्यांच्या जीवनचक्रातील प्रत्येक भागाचे महत्त्व समजून घेण्यास मदत करतो. वनस्पतींची रचना जितकी सुबक आहे, तितकीच तिची कार्यपद्धतीही निसर्गातील जीवन टिकवून ठेवण्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहे.

गांधार शिल्पशैलीची माहिती लिहा

गांधार शिल्पशैलीची माहिती लिहा

उत्तर :

i) इसवी सनापूर्वी दुसऱ्या शतकापासून अफगाणिस्तान आणि आसपासचा प्रदेश यांवर ग्रीक आणि पर्शियन संस्कृतींचा प्रभाव वाढू लागला. 

ii) इसवी सनापूर्वीच्या चौथ्या शतकात सिकंदराच्या स्वारी नंतर भारताचा ग्रीकांशी घनिष्ठ संबंध येऊन ग्रीकांच्या शिल्पकलेच्या भारतीय शिल्पकलेवर प्रभाव पडला. त्यातून निर्माण झालेल्या शिल्पशैलीला ‘गांधार शिल्पशैली’ असे म्हणतात. 

iii) हिरवट करड्या रंगाच्या चुनखडीच्या दगडात या शैलीतील शिल्पे कोरलेली आढळतात. 

iv) वायव्य सरहद्द प्रांत, पेशावर व तक्षशिला या परिसरात या शैलीतील शिल्पे मोठ्या प्रमाणात आहेत. गांधार शिल्पशैलीतील भव्यता व वैविध्य यांमुळे शिल्पकलेच्या इतिहासात या शैलीने आमूलाग्र बदल केला. 

इयत्ता दहावी इतिहास सर्व स्वाध्याया साठी पाठाच्या नावावरती क्लिक करा. 

1. इतिहासलेखन : पाश्चात्त्य परंपरा

2. इतिहासलेखन : भारतीय परंपरा

3. उपयोजित इतिहास

4. भारतीय कलांचा इतिहास

5. प्रसारमाध्यमे आणि इतिहास

6. मनोरंजनाची माध्यमे आणि इतिहास

7. खेळ आणि इतिहास

8. पर्यटन आणि इतिहास

9. ऐतिहासिक ठेव्यांचे जतन