आपत्ती व्यवस्थापन प्रश्न उत्तरे इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञान
इयत्ता आठवी सामान्य विज्ञानमधील “आपत्ती व्यवस्थापन” हा नववा पाठ विद्यार्थ्यांना नैसर्गिक व मानवनिर्मित आपत्तींची जाणीव करून देतो आणि त्यावर प्रभावीपणे मात करण्याचे मार्ग समजावतो. भूकंप, पूर, दुष्काळ, चक्रीवादळ, भूस्खलन यांसारख्या नैसर्गिक आपत्ती तसेच आग, रासायनिक गळती, अपघात यांसारख्या मानवनिर्मित आपत्तींचे प्रकार या पाठात स्पष्ट केले आहेत. आपत्ती येण्यापूर्वीची पूर्वतयारी, आपत्तीच्या वेळी घ्यायची काळजी आणि आपत्तीनंतरची पुनर्बांधणी ही तीन महत्त्वाची टप्पे व्यवस्थापनामध्ये समाविष्ट होतात, हे विद्यार्थ्यांना समजते. आपत्तीपूर्व तयारीमध्ये सुरक्षित स्थळांची माहिती, प्राथमिक उपचारांचे ज्ञान आणि आपत्कालीन क्रमांकांची माहिती आवश्यक असते. आपत्तीच्या वेळी घाबरून न जाता शिस्तबद्ध पद्धतीने वर्तन करणे आणि अधिकाऱ्यांच्या सूचनांचे पालन करणे महत्त्वाचे ठरते. या पाठातून सामाजिक सहकार्य, स्वयंसेवकांची भूमिका आणि आपत्तीग्रस्तांना मदत करण्याची जबाबदारी यांचेही महत्त्व अधोरेखित केले आहे. एकूणच, “आपत्ती व्यवस्थापन” हा पाठ विद्यार्थ्यांमध्ये सजगता, जबाबदारीची भावना आणि संकटसमयी योग्य निर्णय घेण्याची क्षमता विकसित करतो.