शिवपूर्वकालीन महाराष्ट्र प्रश्न उत्तर इयत्ता सातवी इतिहास
इयत्ता सातवी इतिहासाच्या “शिवपूर्वकालीन महाराष्ट्र” या चौथ्या पाठामध्ये छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या जन्मापूर्वी महाराष्ट्रातील राजकीय, सामाजिक आणि सांस्कृतिक परिस्थितीचे वर्णन केले आहे. त्या काळात महाराष्ट्रावर बहामनी साम्राज्याच्या विघटनानंतर निर्माण झालेल्या आदिलशाही आणि निजामशाही यांसारख्या सत्तांचे वर्चस्व होते. सततच्या युद्धांमुळे जनतेचे जीवन अस्थिर झाले होते, तरीही महाराष्ट्रातील किल्ले, गडकोट आणि बलाढ्य मावळे हे या प्रदेशाची ताकद मानले जात होते. ग्रामीण भागातील लोक मेहनती, शूर आणि स्वाभिमानी होते. संत परंपरेचा प्रभाव समाजावर मोठ्या प्रमाणात दिसून येत होता. संत तुकाराम, संत एकनाथ आणि समर्थ रामदास यांनी समाजात नैतिकता, भक्ती आणि संघटन यांचे महत्त्व पटवून दिले. या काळातील सामाजिक परिस्थिती आणि जनतेची स्वराज्याची इच्छा यामुळे पुढे शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्य स्थापनेला पोषक वातावरण तयार झाले.